Thứ Năm, 19 tháng 6, 2014

Lại Xã hội dân sự!

Lịch sử và khái niệm


Xã hội dân sự! tên tiếng Anh: Civil Society và tiếng Nga: Гражданское общество; Tất cả đều bắt đầu tư tiếng Hy Lạp thời Aristotle: societas civilic; societas: xã hội, hiệp hội, hội đoàn; civilic: công dân, dân sự, thị tứ, nhà nước;


Nó có nghĩa chung là tổ chức của dân chúng;

Các triết gia Hy Lạp cổ đại Platon, Aristotle, Cicero, các nhà nghiên cứu cận đại Boden, Grotsy, Hobbes, Milton, J. Locke, Madison cho đến nhà triết học Đức nổi tiếng Hegel đều có các nghiên cứu về Xã hội dân sự.

nước Hy Lạp hay nước Anh, theo bản tính tự nhiên, dân chúng sẽ nhóm trong những cái hội như hội chăn bò và hội trồng lúa đ giúp đ nhau trong công việc và đời sống. Nhưng có vấn đ: 2 hội này có thể cùng tranh nhau 1 mảnh đất, hội trồng lúa bảo đ đất trồng lúa người ăn, còn bò ăn rơm; hội chăn bò bảo trồng lúa mất công, bò ăn rơm khô còi cọc, đ mảnh đất đấy cho cỏ mọc tự nhiên, bò ăn cỏ tươi cho nhiều sữa và thịt.

Dĩ nhiên 2 hội này sẽ đánh nhau. Nhưng nước Anh ngày nay vẫn còn chăn bò và trồng lúa, chứng tỏ họ đã không đánh. Trong những tranh chấp kiểu này, họ sẽ nhờ đến chủ đất, lãnh chúa uy tín trong vùng phân xử. Lãnh chúa uy tín cao, được các hội công nhận là vua chúa, lập ra nhà nước với đầy đ chức năng nhiệm vụ lo cho quyền lợi các hội.

Nhà nước chính là cái XHDS lớn nhất, đầy đ chức năng nhất do hội dân sự gồm toàn thể các công dân lập ra.

Từ thời Hy Lạp cổ đại đến nước Anh thế kỷ 17-18, 2 khía cạnh xã hội và chính trị là đồng nhất, không phân biệt. Một phần là bởi nhà nước là XHDS của 1 nhóm các cư dân thành thị lập ra.

Đến thời John Locke 1690 nó bắt đầu mang nghĩa khác và ngày nay nó khác xa một trời một vực.

XHDS không nhất thiết là dân sự, hàng trăm junta, rebels, phiến quân, du kích lập ra khắp nơi vẫn là XHDS. Việt Tân sử dụng hình thức bạo động, khủng bố vẫn xưng là XHDS, Ukraina hiện nay, phe nhóm phát xít lập ra các toán vũ trang riêng, các đầu sỏ tỷ phú tuyển mộ và lập quân đội riêngcũng XHDS.

Chủ tịch HCM, là người rất chú trọng công tác dân vận, những hội mà người lập ra hay ủng hộ: mặt trận, hội xóa mù chữ, đoàn viên thanh niên, đội nhi đồng, hội phụ nữ cứu quốc… đó cũng chính là XHDS.

Do đó nói XHDS thực ra chỉ là một cái tên khác của phong trào nhân dân, có thể là tự phát, có thể là có tổ chức.

Phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nhà nước và nhân dân cùng làm, hayxã hội hóalà những chủ trương của nhà nước gần đây, về thực chất là phát huy vai trò của các tổ chức dân sự.

Vậy mà có ai đó tuyên bố: nước ta chưa có XHDS đúng nghĩa! Hay XHDS là vô hại.. những luận điệu ru ngủ người thiếu hiểu biết rất êm ái nhưng nguy hiểm.

Phát triển và Biến thái


Hiệp hội điều, cà phê giúp đỡ các hội viên kinh doanh buôn bán, mở rộng thị trường. Nhưng họ cũng có thể phản đối và đấu tranh vì một luật thuế mới không có lợi cho họ. Đó là tính 2 mặt của XHDS.

Hai mặt xã hội và chính trị dưới thời Hy Lạp hầu như là đồng nhất, không có sự phân biệt. Nhưng John Lock (1632–1704) người Anh, nhà tư tưởng chính trị theo trường phái tự do tuyệt đối và hâm mộ Cromwell, có ảnh hưởng lớn đến nước Mỹ thấy cần thiết phải khai thác khía cạnh chính trị của XHDS cho phong trào tự do thế giới. Mặt xã hội của XHDS bắt đầu bị chìm lấp từ đây.

Ở một trong những tác phẩm hàng đầu “Về chính trị và XHDS”, Lock cho rằng XH về bản chất là khác với nhà nước, và không thể phù hợp với nền quân chủ tuyệt đối. Lock cũng cố để làm nổi bật mâu thuẫn cá nhân và nhà nước.

Nhưng phải đến cả thế kỷ sau, các nhà tư tưởng tự do khác mới làm cho ý tưởng khai sáng XHDS của Lock trở thành thực sự khác biệt. Adam Ferguson nói về hố sâu ngăn cách chính trị và xã hội, J. Madison nhấn mạnh vai trò đối lập của XHDS với nhà nước chuyên quyền.

Cùng với sự bùng lên của phong trào đấu tranh đòi tự do chống chế độ phong kiến chuyên chế ở Anh và châu Âu, khái niệm XHDS kiểu J. Lock được phổ biến và ngày nay nó lại trỗi dậy. Nhưng không hẳn những quan niệm khác về XHDS không tồn tại. Ví dụ, XHDS chỉ là phần bổ xung, thay vì là thù địch với nhà nước và cùng tồn tại hòa bình yên ổn.

Triết gia nổi tiếng Hegel đã sớm chỉ ra, những nỗ lực chèo lái XHDS chống nhà nước chỉ là “phong trào” nhất thời, với 1 chút nỗ lực không thành và nhanh tàn ở châu Âu. Do đó XHDS hoặc là bị chối bỏ, hoặc là 1 phần bổ xung hài hòa trong tổng thể xã hội-nhà nước (ví dụ như nước Phổ). Theo Hegel, mọi nhà nước đều có “tư tưởng đạo đức” và đó cũng là mục tiêu chính của tổ chức XHDS.

Tại sao XHDS tồn tại ngày nay


Không một nhà nước hay chính phủ nào có thể giải quyết hết hàng nghìn vấn đề dân sinh, hay nhu cầu dân chúng rất đa dạng ở các địa phương, chưa nói đến tệ quan liêu hay tính thụ động của các cấp chính quyền.
   
Các Hội dân gần với các vấn đ dân sinh địa phương, cũng như các hoạt động nhân đạo... trong nhiều trường hợp hay hoàn cảnh, tự họ giải quyết các vấn đ của họ tốt hơn là chính quyền. Mexico trong thời gian bị trận động đất mạnh 1985, mọi hoạt động tê liệt. Dân chúng tự lập ra các hội đ cứu nhau và giúp nhau khôi phục đời sống bình thường. Tai nạn sóng thần và hạt nhân Fukushima Nhật Bản, hội mafia Yakuza nhờ các chi nhánh chân rết địa phương nên phân phát hàng cứu trợ rất tốt. Họ tuyển được nhân công giá rẻ vào thu dọn nhà máy điện hạt nhân – điều mà chính phủ hay Tepco-chủ quản nhà máy không làm được.

Nhân dân các nước châu Á hay châu Âu trước kia có thói quen quy tụ quanh các lãnh đạo của họ trong  nhà nước tập quyền. Thực chất vấn đ tự do, dân chủ, nhân quyền mới chỉ được phương Tây rao giảng cà cổ súy mạnh vài thập kỷ trở lại đây, có thể lấy mốc từ thập kỷ 70 và những nước như Việt Nam, những khẩu hiệu này không thu hút được nhiều sự chú ý. Vài ba gương mặt cũ và một lượng không nhiều người nhẹ dạ cả tin quanh quẩn 3 chủ đ trừu tượng một cách nhàm chán, xa lạ, lạc lõng và không hề thiết thực với đa số dân chúng. Vì vậy, dĩ nhiên núp bóng HDS có vẻ là một phương pháp hợp lý đ tập hợp quần chúng

XHDS xưa cũ này ngày nay lại được dùng phổ biến theo nghĩa chính trị. Chúng không còn là các tổ chức thực sự dân sinh hay vì quyền lợi cộng đồng. Bị dẫn dắt bởi Mỹ và trở thành công cụ chống đối, gây bạo loạn lật đổ các quốc gia Mỹ không ưa. Đã có quá nhiều ví dụ và bài học. Xu hướng can thiệp quốc tế, gây bạo loạn lật đổ mà Mỹ ưa dùng hiện nay là sử dụng đạo quân thứ 5 núp bóng các tổ chức nhân đạo, phi chính phủ (NGO) và XHDS. Hàng năm, Mỹ chi hàng tỷ đô la cho các tổ chức NGO và các XHDS chân rết hoạt động theo các chủ đ mà Mỹ ưa thích, điều đó được một số nhân vật trùm sò Mỹ khoe khoang là có hiệu quả hơn nhiều súng đạn

Xã hội dân sự-XHDS hay đúng hơn là hội dân sự-HDS, hội nhóm hội đoàn hay cộng đồng của dân chúng trong đó xã hội không mang nghĩa toàn xã hội, toàn thể của 1 đất nước mà của 1 nhóm, thường là gắn với 1 ngành nghề lĩnh vực nào đó, ví dụ: hội kiến trúc sư, hội nông dân tập thể, hội xuất khẩu điều, cà phê... Thực ra, thống kê như báo QĐND, chúng ta có đến 380 hội có phạm vi hoạt động toàn  quốc, dĩ nhiên gồm cả công đoàn và mặt trận.

20 HDS ở VN: Ba Sàm, Con Đường Việt Nam, Dân Làm Báo, Dân Luận, Diễn đàn Xã hội Dân sự, Hội Ái hữu Tù nhân Chính trị và Tôn giáo, Hội Anh Em Dân Chủ,  Hội Bảo vệ Quyền Tự do Tôn giáo, Hội Bầu Bí Tương Thân, Hội Đồng Liên Tôn, Khối 8406, Mạng Lưới Blogger Việt Nam, Nhật Ký Yêu Nước, Nhóm Linh Mục Nguyễn Kim Điền, No-U Hà Nội, No-U Sài Gòn, Phong trào Liên Đới Dân Oan, Tăng Đoàn Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, Truyền thông Chúa Cứu Thế, VOICE;

Thực chất đây là những hội đối lập, chống đối và phá hoại.

Cần phải làm gì?

Rõ ràng là ngay nay, các XHDS theo quan niệm của nhà tư tưởng tự do John Lock đã trở thành công cụ can thiệp của chủ nghĩa đế quốc. Các quốc gia lành mạnh thì vẫn luôn có các tổ chức dân sự lành mạnh và hoạt động hiệu quả cùng với chính quyền.

Đầu tiên, chính quyền phải thực sự vì quyền lợi của nhân dân. Thứ hai: trong sạch và lành mạnh. Thứ ba: chính quyền cần giúp đỡ và phát triển các tổ chức XHDS theo đuổi mục đích dân sự, dân sinh thực sự. Thứ tư: kiểm soát chặt chẽ XHDS – thậm chí là Mỹ có luật lệ qui định về XHDS rất hà khắc.

Lý thuyết XHDS có rất nhiều, thậm chí đã có cả phiên bản triết học về XHDS tiếng Việt, nhưng đều sai lầm ở nguồn gốc lịch sử và viêm nhiễm tư tương tự do John Lock. Nguồn đúng đắn duy nhất về nó có lẽ chỉ còn ở tiếng Nga.

Kinh nghiệm nước Nga:

5 nhận xét:

  1. Nhận xét này đã bị tác giả xóa.

    Trả lờiXóa
  2. Em xin có đôi ý.kiến.

    Cùng với cuộc khai mào 981 có rất nhiều cuộc đại cách mạng. Kể cả đảng và nhà nước ta ngày ngày đòi tôn thờ lính ngụy. Về ý nghĩa chính trị, đó là cuộc đổi trắng thay đen lật đổ những già trị linh thiêng nhất của nhà nước ta. Về ý nghĩa tình người, việc tôn vinh quân ngụy trong Hải chiến Hoàng Sa 1974 là giết những người lính ngụy chết oan thêm một lần nữa, thay cho việc vạch mặt chỉ tên những kẻ đã bắn vào sau lưng giết họ.

    Đó là cuộc đảo chính thật sự. Anh bao cao su Nguyễn Tấn Dũng không chịu về hưu cuối năm 2014, mà anh đang tuyên truyền để được làm tổng thống. Cái bài muôn thủa: các chính quyền bị đào thải sẽ bán nước cho thực dân đổi lấy việc đế quốc bảo hộ chúng. Trong sự kiện 981 đảng và nhà nước đã công nhận chính thức kết quả xâm lược của Phlippines ở Trường Sa , đăng báo ngày 9-5-2014. Phần diện tích Trường Sa đó lớn hơn Hoàng Sa, do Phlippines xâm lược từ năm 1968 đến năm 1999.

    Cái xã hội dân sự XHDS nó cũng thế. Anh bao cao su vận động ;lên chức 2006 với một quân đoàn lũ lũ chó dại "pháp trị đức trị", lê la khắp các quán bia bãi. Nay sau 8 năm tại vị, anh Dũng đã có một binh đoàn đông đảo các báo chí không mất tiền in.

    Cái mới được sủa mấy tháng gần đây là XHDS.

    Cả xã hội ngỡ ra không thể hiểu XHDS là cái gì. Nó là một mô hình nhà nước mới, một chủ nghĩa mới !!!

    Xin cảm ơn bác Jenna Helena. Vâng, XHDS chỉ là các hội quần chúng. Từ trước đến nay chúng ta theo truyền thống gọi là các hiệp hội đoàn thể.

    Hội nông dân, hội cờ tướng, hội phụ nữ hay hội phượt (du lịch kiểu tự tổ chức), các forum trên internet....Hay như face book mỗi người đều có ít nhất một hội bạn bè.....Có những hội có quy mô toàn cầu như mỗi một account user trên face book. Có những hội có quy mô nhỏ ở làng xã như họ, như phường, như một dãy hàng... Có những hội mạnh như Đảng Cộng Sản Việt nam, có những hội đại diện cho người yếu đuối như Hội Nạn Nhân Chất Độc Da Cam. Có những hội chuyên ngành rất rộng nhưng kích thước có tính chất địa lý hẹp như họ hàng trong làng. Ngược lại, hội Y Khoa, Hội Tiêu Hóa, Hội Ruột, Hội Sán Lá - Giun Kim... (nếu như có và nên có, ngành có ngành không nhưng có rất nhiều ngành như thế) lại là những hội có chuyên môn hẹp nhưng diện tích lãnh thổ rất rộng.

    Các hội đó là HỘI QUẦN CHÚNG không có gì là mới mẻ cả.
    https://www.google.com.vn/search?q=%22h%E1%BB%99i+qu%E1%BA%A7n+ch%C3%BAng%22&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:en-US:official&client=firefox-a&channel=sb&gfe_rd=cr&ei=xpKlU_n1FOb2mAXZ64GoCA

    Trong các cái Hội Quần Chúng, thì đa phần đều là những hội không cần đăng ký, như hội bạn bè anh Huy Phúc trên nét, những người tham gia hội đó không thể đăng ký được, vì không biết nét là lãnh thổ nước nào do ai quản lý để mà đăng ký -> nộp thuế -> và được bảo hộ.

    Rất nhiều hội muốn có cơ sở pháp lý sẽ đăng ký. ĐIều dĩ nhiên là nếu họ trả rộng trên nhiều quốc gia hay tỉnh, thì họ sẽ phải đăng ký ở nhiều nước-tỉnh đó. Ví dụu hội những người ủng hộ nạn nhân chất độc da cam sẽ đăng ký để được các nhà nước bảo hộ hoạt động tài chính, ví dụ quyên góp. Ví dụ như wiki sẽ chỉ hoạt động đúng luật ở các nhà nước non kém quản lý thu chi cá nhân, như Việt Nam hay Mỹ, ví dụ như nó không đăng ký mà lại tổ chức quyên=ở Việt Nam ai quyên sẽ phạm tội, ở nước nào đó có luật tốt thì tội đó sẽ được tòa xử.

    Lại có những hội chả cần đăng ký nữa vì nó quá hùng mạnh, như cái Đảng Ta Đó.

    Và, NHÀ NƯỚC DÂN CHỦ là cái hội quần chúng lớn nhất.

    À, những như thế thì cứ gọi là hộị quần chúng. Tại sao lại có cái cách mạng xã hội dân sự. Cách hết mẹ mạng của chúng nó đê.
    =============================

    Trả lờiXóa

  3. Như bác Jenna đã nói. Bản thân các xã hội có các nhà nước dân chủ như Việt nam, Pháp, Mỹ.... đã là một xã hội dân sự. Chắc chắn họ không bị cai trị bởi độc tài quân sự-ít nhất là về mặt hình thức.

    Lịch sử hình thành nên các nhà nước dân chủ cũng thế. Ví dụ các "rợ Gốt" ở Đức. Họ tụ tập thành phường thợ, có từ 2 đến vài chục. Có những phường chỉ có một ông cũng chả có sao, nhưng sẽ là một tập hợp người =mội hội, nếu có hai cha con ông thợ. Họ thuê từng cửa hàng. Rồi họ có những dãy phố như Lò Rèn, Ngũ Xã, Hàng Gai, Hàng Ngang-Hàng Đào, Thợ Nhuộm..... Những sau đó họ phát triển hơn An Nam, các "rợ Gốt" mua những thành phố tự do từ các trều đình thối nát. Các thành phố tự do đó có chính quyền, quân đội, và có những vùng, những bang của nước Đức ngày nay như Phổ hay Brandenburg. Sau đó cái "Hội Rợ Gốt" có Liên Bang Đức=Đế Chế Phổ, hay ngày nay họ thôn tính châu Âu....

    Bên Nga. Ở đây hạt mầm của các mạng công nghiệp-dân chủ là những binh đoàn công binh Mông Cổ được tuyển chọn khắp thế giới. Họ được đặt ở những Thành Phố-Công Xưởng sau này là các Thành Phố-Nhà Máy. Các hạt mầm công nghiệp này chung nhau một nghề làm ăn và một phiếu bầu chính trị, họ sẽ cạnh tranh, phát triển, đi đầu và lan tỏa cách mạng, chiếu sáng các nông thôn và triều đình xung quanh. Chính phủ Nga Hoàng thối nát, làm suy yếu những "Hội Tula", thì bị lật đổ.
    ===============================


    Vâng, HỘI QUẦN CHÚNG thì không có cái gì lạ. Xã hội dân chủ hiện tại là một XÃ HỘI DÂN SỰ, được hình thành bởi các hội quần chúng. Xã hội hiện tại đã được hình thành từ lâu đời, 700 năm đấu tranh cách mạng dân chủ-công nghiệp. Các nguyên tắc ý nghĩa của nó đã được công nhận như tiêu chuẩn toàn cầu. Những chuẩn mực luật pháp đã được áp đặt trên hầu khắp thế giới.

    Các hội dân sự cổ truyền đã xác lập ra xã hội ngày nay. Từ những hiệp hội công nghiệp, buôn bán... nhỏ ban đầu. Khi quy mô của các hội quần chúng to hơn, thì đòi hỏi chúng phát triển các chức năng toàn diện hơn, bao gồm các chức năng chính quyền và nhà nước. Cái NHÀ NƯỚC là cái hội quần chúng lớn và toàn diện nhất.

    Nhà nước là "Hội của các công dân phụ trách vấn đề độc quyền cai trị". Không có "công dân" thì không dân chủ. Và điều kiện "độc quyền cai trị" là điều kiện tiên quyết để thực thi luật pháp và dân chủ.

    Phá bỏ "độc quyền cai trị" của nhà nước dân chủ là phá hoại dân chủ, phá hoại nhà nước, phá bỏ quốc gia.

    Trả lờiXóa
  4. Những cái cám lợn cám chó bao giờ cũng thuê wiki diện tích quảng cáo. Đọc đó :

    http://vi.wikipedia.org/wiki/X%C3%A3_h%E1%BB%99i_d%C3%A2n_s%E1%BB%B1
    "Xã hội dân sự cấu thành từ tổng thể của các tổ chức xã hội và dân sự tự nguyện mà các tổ chức này tạo nên cơ sở của một xã hội tự vận hành, khác với các cấu trúc quyền lực của một nhà nước"

    http://en.wikipedia.org/wiki/Civil_society
    Civil society is the aggregate of non-governmental organizations and institutions that manifest interests and will of citizens[1] Civil society includes the family and the private sphere, referred to as the "third sector" of society, distinct from government and business.


    Nghe thì rất tầm thường. Nó là các hội cờ tướng, hội phụ nữ.... các Hội Quần Chúng....

    Thế nhưng tại làm sao mà lại bỏ từ Hội Quàn Chúng mà làm cách mạng với xã hội dân sự ?

    Trả lờiXóa
  5. Vấn đề ở đây là. Chúng ta ví dụ một chút

    Trong chiến tranh Iraq, thì các công ty quân sự đã lớn mạnh. Năm 2014, ISIS, "Nhà nước Hồi Giáo Trung Đông" đã uy hiếp thủ đô Iraq Baghdad, thì các công ty quân sự càng ngày càng quan trọng với Mỹ.

    Ở hai cuộc chiến Iraq Afhghan. Nước Mỹ đứng trước sức ép đình chiến rất lớn. Trong vấn đề sức ép đình chiến thì vấn đề con em Mỹ đi nghĩa vụ quân sự chết ở chiến trường là lớn nhất. Như thế, các công ty quân sự là một cách giải quyết. Lính đánh thuê Lê Dương có từ lâu đời ở châu Âu, nhưng các lính đánh thuê đó đều được biên chế trong các đơn vị nhà nước. Còn ở Mỹ, thì các công ty quân sự tự hạch toán độc lập, và đương nhiên những đội quân độc lập này toàn quyền hoạt động ở vùng ngoài luật pháp Mỹ.

    Sang đến năm 2014. ISIS là tổ chức khủng bố Hồi Giáo được Mỹ nuôi để đánh phá nhà nước Syria của tổng thống Assad. Nay, ISIS đem quân về tấn công nhà nước ngụy Iraq của Maliki do Mỹ chế tạo ra. Và như thế nước Mỹ có hành động dễ hiểu là Obama tuyên bố Mỹ sẽ không chuyển quân, chỉ giới hạn ở ném bom. Cách giải quyết hợp ly nhất lại là các công ty quân sự.



    ====
    Từ ví dụ trên chúng ta xem xét một ví dụ khác. Hiệp hội súng trường Mỹ. National Rifle Association of America .
    http://home.nra.org/

    NRA là một trong những hàng tỷ các hội vũ khí Mỹ. Ở Mỹ, sử dụng súng rất thoải mái. Cũng cần nhắc rằng, từ năm 2010, dân Mỹ mua Saiga còn nhièu hơn quân Nga mua AK. Saiga là phiên bản dân sự của AK. Saiga được thiết kế theo kiểu súng sắn, bắn được đạn ria, chỉ bắn phát một... như các đặc điểm luật pháp Mỹ. (tuy nhiên rất dễ cải tiến Saiga để bắn liên thanh và đạn súng trường).

    Cũng phải nói thêm về việc AK bán sang Mỹ. Ở bên Mỹ, toàn bộ ngóc ngách AK đã được đăng ký patent.
    http://www.google.com/patents/US6772548
    https://www.google.com/search?tbm=pts&hl=en&q=AK47&gws_rd=ssl
    ĐIều đó có nghĩa là, nếu như Mikhail Kalashnikov bán súng của ông ở Mỹ thì điều đó là ông đã "nhái" , phạm luật hoặc trả tiền bản quyền (patent = giấy phép sản xuất). Sự thật thì Saiga cũng thế, công ti Izmash tổ chức một liên doanh bên Mỹ, cổ phần của Izmash trong đó khiêm tốn, còn lại là các ông chủ Mỹ, để chia tiền lãi.


    Những ví dụ trên đã mô tả phần nào xã hội dân sự và các hiệp hội Mỹ. Và chúng ta bàn tiếp cái cách mạng đang diễn ra nó như thế nào.

    Trả lờiXóa