Thứ Hai, 29 tháng 6, 2015

Truyền thông Mỹ! P2

Tiếp tục phần 5 của bài trước: Vấn đề chính phủ Mỹ cấp tiền cho các media “độc lập”! Bài báo của Russia Insider cho biết thêm chi tiết của vấn đề Mỹ cung cấp tiền cho truyền thông đối lập hải ngoại dưới vỏ bọc phát triển truyền thông tự do, độc lập.

Freedom House và NED là đối tác lâu đời của CIA, như Robert Parry giải thích, “Freedom House và NED nhấn mạnh cam kết của họ về tự do tư tưởng và dân chủ, nhưng cả 2 lại hợp tác với hoạt động tuyên truyền do CIA tổ chức thập kỷ 1980, theo tài liệu công bố bởi thư viện Ronald Reagan.”

NED có truyền thống quan hệ với các “nhà hoạt động” đối lập nước ngoài theo cách thay thế vai trò của CIA. Trên trang web NED tự bạch: Các nhà làm chính sách Mỹ phải viện đến các phương tiện bí mật, ngấm ngầm gửi các cố vấn, thiết bị cấp tiền hỗ trợ báo chí và các đảng phái bbao vây ở châu Âu. Khi bị phát giác vào cuối những năm 1960 rằng một số “tổ chức tự nguyện tư nhân Mỹ” (American PVO) đã nhận được tài trợ bí mật từ CIA để tiến hành cuộc chiến tư tưởng trên các diễn đàn quốc tế, chính quyền Johnson đã kết luận rằng các tài trợ như thế phải chấm dứt và đề xuất thiết lập "một cơ chế công – tư” để tài trợ cho các hoạt động ở nước ngoài một cách công khai." Tuy vậy, không vì thế mà CIA dừng tuyên truyền.

NED ra đời từ "cơ chế công-tư" như vậy. Họ tự mô tả mình là NGO mặc dù “được cấp nhiều tiền từ QH Mỹ” để phân phối cho các tổ chức, cá nhân vì mục đích thúc đẩy dân chủ hải ngoại. Người ta biết rõ, suốt 1 thời kỳ dài Mỹ chuyên tổ chức và tài trợ các cuộc lật đổ chính phủ dân chủ được bầu cánh tả, dựng các thể chế độc tài khắp thế giới, cho đến “Mùa xuân Arab” hiện nay, gió mới đổi chiều. Do vậy mà cái gọi là “thúc đẩy dân chủ” rất lố bịch.

Bài báo hiếm trên New York Times 1977 “điều tra vai trò của CIA 
trong nỗ lực tuyên truyền toàn cầu, gồm cả Đài Châu Á tự do”.

Bài báo Santa Cruz Sentinel năm 1981 viết về chiến dịch đánh lạc hướng của CIA.

Trung tâm hỗ trợ truyền thông quốc tế (Center for International Media Assistance - CIMA) của NED từng công bố 1 số báo cáo về tài trợ “truyền thông độc lập” nước ngoài. Báo cáo bao gồm cả ai tài trợ, nhằm vào lĩnh vực nào: hỗ trợ xuất bản, đào tạo phóng viên, chiến dịch truyền thông, cải thiện môi trường hợp pháp cho truyền thông, quản trị truyền thông… Ví dụ báo cáo năm 2007:

- Tài trợ Mỹ cho phát triển truyền thông quốc tế 2006… vượt quá $142 triệu;
- Tài trợ chính phủ Mỹ có tổng gần $69 triệu;
- Tài trợ từ NGO NED và Viện hòa bình Mỹ - tổng $13 triệu.

Ba tổ chức chính phủ Mỹ đóng vai trò quan trọng nhất trong tài trợ nước ngoài là:

- Cơ quan phát triển quốc tế - U.S. Agency for International Development (USAID);
 - Văn phòng dân chủ - Department of State/Bureau of Democracy;
- Nhân quyền và lao động - Human Rights and Labor;

Năm 2006, 2 tổ chức đầu tài trợ $49,684 triệu và Nhân quyền lao động tài trợ $11,8 triệu. Cùng năm Viện xã hội mở tài trợ $40 triệu, quĩ John S. & James L. Knight $7 triệu.

Theo Bộ ngoại giao Mỹ, kế hoạch chiến lược của USAID 2007-2012 là để “phát triển truyền thông tự do bằng cách giúp đỡ để thành lập và phát triển truyền thông độc lập…”

USAID đóng vai trò chính trong việc cấp tiền cho truyền thông độc lập hải ngoại, đặc biệt trong khối cựu XHCN: "Như 1 kết quả của các nỗ lực trong các nước hậu Viết để chuyển đổi truyền thông nhà nước kiểm soát thành truyền thông độc lập, châu Âu và Á-Âu chỉ một trong bốn văn phòng địa lý của USAID với chuyên gia phát triển truyền thông được chỉ định." (Ibid.)

Các tu từ sử dụng trong báo cáo của họ là thuần túy tuyên truyền thậm chí không bận tâm đến tính hợp lý. nói rõ ràng rằng nhà nước Mỹ đang đầu tư tiền bạc và nguồn lực "để chuyển đổi truyền thông nhà nước kiểm soát thành truyền thông độc lập". Nếu được tài trợ bởi nhà nước Mỹ, thì làm thế nào để gán cho chúng là độc lập?

Có 1 số lý do để báo cáo tương tự như thế năm 2010, tu từ “độc lập” đã bị bỏ đi khi nói đến truyền thông. Báo cáo này cho thấy, các khoản tiền được cung cấp trong giai đoạn 2005-2010 đã tăng đáng kể:

"Trong 5 năm qua, Bộ Ngoại giao Mỹ, USAID đã dành hơn một nửa tỷ đô la để hỗ trợ phát triển truyền thông quốc tế... Ngân sách Bộ Ngoại giao USAID cho đến năm tài chính 2010 đạt tổng cộng hơn $47,9 tỷ. Trong số tiền này, ít hơn 0,3% hay $140,7 triệu đã được chi cho những nỗ lực phát triển truyền thông. Tuy nhiên, đó là gia tăng chi tiêu 36% hay $37,3 triệu vào truyền thông so với trước hay chi là $68,9 triệu 5 năm trước."


Nguồn: CIMA 2010 report

Chính phủ Mỹ đã cấp trực tiếp vào truyền thông Nga, năm 2011-2012, ví dụ từ USAID $2,54 triệu trong cái gọi là “Báo in độc lập ở Nga”, các khách hàng là FNE và Finformpolicy Dvl.

Có vẻ là ít ỏi, nhưng nên nhớ USAID là cơ quan chính phủ. Hầu hết tiền đã được cấp qua các tổ chức phi chính phủ để che giấu nguồn gốc. NED và Freedom House, các tổ chức NGO Mỹ khác chịu trách nhiệm về công tác tuyên truyền và lật đổ chính trị. Các tổ chức này chắc chắn không bao giờ bỏ tiền trợ cấp cho các hãng tin phản đối truyền thông chính thống phương Tây.

Báo cáo năm 2012 của NED, cho thấy đã cấp trên $4,6 triệu vào Nga trong chương trình “tự do thông tin” bên cạnh những khoản khác.

Ở các quốc gia bị xâm lược, chiếm đóng như Afghan, Iraq, Libya. Tiền của Mỹ bỏ vào “truyền thông tự do, độc lập” là rất đáng kể. Khi tiền của họ đến sau khi đã gây chiến bất hợp pháp, giết chóc và hủy hoại đất nước họ. Một ví dụ nữa, nếu không phải là tuyên truyền và kiểm soát truyền thông, thì người Mỹ có thể giải thích như thế nào về “thúc đẩy dân chủ”? 


Chủ Nhật, 28 tháng 6, 2015

Truyền thông Mỹ!


I. Giới thiệu


Chúng ta nghe nói nhiều đến truyền thông Mỹ. Tuy nhiên, khó hình dung cỗ máy khổng lồ và phức tạp này có cấu trúc ra sao. Đó là đề cập đến Truyền thông đại chúng (Mainstream media-MSM hay Mass media) – sau đây gọi là MSM.

Trong truyền thông Mỹ, có cả truyền thông nhà nước, chính phủ và truyền thông tư nhân. Sẽ là sai lầm khi cho rằng truyền thông tư nhân là khách quan, là trung thực, v, v. Đơn giản nhất, bất cứ ai đều có những ràng buộc và ít nhất, hãng tin tư nhân phải nuôi sống bộ máy của họ, phóng viên phải có tiền trang trải đời sống… Do vậy, không phân biệt tư nhân hay nhà nước, bên cạnh việc đưa tin thông thường, tất cả truyền thông Mỹ đều là công cụ truyền bá ý tưởng, phục vụ lợi ích Mỹ, nuôi dưỡng ý tướng nhân quyền dân chủ Mỹ, định hình lối sống Mỹ: TV, phim Hollywood, nhạc jazz, blue, rock và rap, xe hơi, đồ ăn nhanh, gà rán, fast-food, Coca-Cola, thẻ tín dụng, quần jeans và internet – đó là tất cả trào lưu văn hóa hiện đại. Có vô vàn ví dụ về việc truyền thông tư nhân Mỹ hợp tác để phổ biến chính sách xâm lược Mỹ, hay nhào nặn, xuyên tạc và bịa đặt tin tức để vừa thuận chính sách Mỹ.

Người Mỹ có nhiều nét đặc biệt, quần chúng Mỹ sẵn sàng tin tưởng vào bất cứ thứ gì được đưa ra trên MSM, ngay cả khi có vỡ lở, họ cũng chẳng quan tâm. Họ tự hào là quốc gia tiên tiến, xuất xứ đa dạng. Bất cứ ai, thuộc chủng tộc nào, văn hóa nào được ném vào cái lò này cũng đều biến thành công dân tự do, bình đẳng của quốc gia vĩ đại, thịnh vượng, đầy năng động và sức mạnh.

Tuy nhiên, niềm tự hào “được Chúa chọn” này chẳng qua là tự trào. Trong tất cả các đánh giá theo tiêu chuẩn phương Tây, Mỹ lại không đứng đầu rất nhiều tiêu chí quan trọng, kể cả tự do dân chủ. Sau vụ khủng bố 911, hầu hết người Mỹ đều sẵn sàng đánh đổi tự do dân chủ lấy an ninh an toàn. Ngân sách an ninh quốc phòng tăng vù vù kể từ đó.

Quyền lực Mỹ vẫn tiếp tục vẽ ra hình ảnh nước Mỹ và thế giới theo cách “biệt lệ” của họ. Để làm được điều này, dĩ nhiên, vai trò chính vẫn là truyền thông.

2. Truyền thông Mỹ

Truyền thông Mỹ là 1 cấu trúc đồ sộ, độc nhất trên thế giới về số lượng, tính đa dạng hay khả năng kỹ thuật. Nhưng chỉ có 3 hãng tin lớn là Associated Press (AP), United Press International (UPI), Bloomberg Business News (BBN) và vài chục hãng nhỏ ít biết khác.

Phim ảnh: Gần như cả thế giới xem phim Mỹ đủ các thể loại: phiêu lưu, hài hước, ca nhạc, hoạt hình hay kịch nghệ “xà phòng”. Họ hầu như độc chiếm vị trí quan trọng khắp mọi nơi trên các chương trình TV toàn thế giới hay địa phương.

Truyền hình: ABC, CBS, NBC, Fox, CNN, MTV, HBO; Ba hãng truyền hình phổ biến nhất và có ảnh hưởng nhất gồm 3 kênh quốc gia: ABC, CBS và NBC, 3 ông lớn này đã thống trị vài thập kỷ. Sau đó xuất hiện mạng lưới truyền hình cáp "Fox" cạnh tranh với hàng trăm kênh. Hầu hết các hãng truyền hình Mỹ đều sống bằng quảng cáo cho nên cũng thường xuyên có nhiều kênh ra đời và chết phụ thuộc vào lượng khán giả.

Phát thanh: Trái với nhận định TV sẽ giết chết loại hình radio cổ lỗ. Mạng lưới phát thanh Mỹ vẫn đồ sộ gồm 10 nghìn trạm phát thanh radio. Trong các thành phố lớn, họ đua tranh phục vụ lượng khán giả bình dân, phát sóng tin tức thời sự, thể thao và âm nhạc đủ các thể loại.

Viện dẫn tự do ngôn luận, nhiều đài radio phát các chương trình cực đoan quá khích và nặng quan điểm tôn giáo.

Không như TV phải tự kinh doanh và sống bằng quảng cáo, radio Mỹ một phần được cấp kinh phí từ chính phủ các bang. Nhưng cũng rất nhiều đài có tài trợ tư nhân. Hãng radio lớn nhất nhì Mỹ là đài National Public Radio có 600 trạm phát sóng khắp cả nước nhằm vào giới khán giả trẻ, nhưng chương trình của đài rất ít quảng cáo thương mại hóa.

- National Public Radio – đài phi lợi nhuận phát sóng tin tức, âm nhạc, chương trình văn hóa.
- Clear Channel- đài thương mại lớn nhất có 1200 trạm phát sóng.
- Infinity – 180 trạm.
- NBC có số lượng lớn các trạm radio dọc 2 bờ biển Atlantic và Pacific.

- VOA hay Voice of America là cơ quan phát thanh quốc tế của chính phủ Mỹ.
- Đài Liberty hay nhóm Châu Âu tự do, châu Á tự do (RFE, RFA) chủ yếu nhằm vào các nước cựu XHCN và Trung Đông. Đài này được cấp tiền từ Quốc hội Mỹ.

Báo chí: Không như châu Âu, Mỹ hầu như không có báo quốc gia. Mặc dù 1 số tờ như New York Times và Washington Post được biết đến trên toàn thế giới thì hầu hết trong số hơn 3500 tờ báo ngày chỉ phục vụ đọc giả ở 1 số bang và thành phố lớn, trong đó riêng AP đã là 1550 tờ.

Khi Internet trở thành phổ biến, hầu hết các tờ báo lớn cũng sớm tham gia loại hình truyền thông mạng, đó cũng là lúc nhiều hãng tin chuyển sang đa phương tiện. Cho đến năm 2003, 60% các báo lớn đã phổ biến trên World Wide Web và hiện nay là hơn 5000 trang mạng tin tức.

Có thể điểm tên các tờ báo nhiều đọc giả nhất: Washington Post, New York Times, USA Today, Christian Science Monitor, Wall Street Journal, Los Angeles Times, Boston Globe, New York Post, Philadelphia Inquirer, Baltimore Sun, Newsweek, Time magazine (tập san chính trị tuần).

3. VOA ra đời và sứ mệnh

VOA: ra đời năm 1942 với mục đích ban đầu là chống tuyên truyền Đức quốc xã, sau WW-II, họ phát sóng đến 40 thứ tiếng và phủ sóng trên nhiều quốc gia.

Trong thời kỳ chiến tranh lạnh cũng như ngày nay, VOA chủ yếu tuyên truyền nhằm vào Liên Xô và khối XHCN, lúc này, nó bị cấm phát sóng trên đất Mỹ, là bởi người ta sợ công dân Mỹ bị ảnh hưởng vì chính những tin tức méo mó, lệch lạc của VOA. Đó là năm 1948, khi QH Mỹ đưa ra đạo luật Smith-Mundta cấm VOA, đài “tự do” và một số đài phát thanh khác phát sóng cho công dân Mỹ. Mãi đến năm 2003, đạo luật này mới bị bãi bỏ.

Trái với niềm tin phổ biến rằng VOA là tự do, đài này công khai phục vụ giới cầm quyền Mỹ và phổ biến chính sách Mỹ. Hơn 70 năm tồn tại, dù có nhiều thay đổi nhưng VOA chưa bao giờ thay đổi chính sách thông tin của họ, đó là:

- Cung cấp các tin tức hoạt động có chủ đề trong thế giới thứ 3.
- Định hình quan điểm công chúng phù hợp với quan điểm Mỹ.
- Giới thiệu Mỹ như quốc gia mẫu mực về đời sống xã hội, quyền công dân và các giá trị tự do dân chủ-nhân quyền.
- Gây ảnh hướng đến chính phủ và xã hội các quốc gia nhằm chuyển đổi họ thành ‘xã hội mở’.

Tuy nhiên, chương trình nghị sự VOA được che đậy khéo léo dưới nhiều hình thức. Tin tức của họ có vẻ vô hại, không thù địch nhưng tất cả đều nhằm phục vụ lợi ích Mỹ bởi đơn giản VOA nằm dưới sự cai quản của USIA. Nói cách khác, VOA không phải là tiếng nói độc lập mà bản chất là 1 cơ quan của chính phủ Mỹ thực hiện 1 số nhiệm vụ.

USIA: là Cơ quan thông tin truyền thông Mỹ (United States Information Agency). USIA có tiền thân là Ủy ban thông tin công chúng (Committee on Public Information) từ thời WW-I. Nó là tổ chức đầu tiên có công lao phổ biến tin tức của chính phủ Mỹ ra nước ngoài. Cùng với sự hợp tác của Ủy ban khoa học, năm 1942 VOA ra đời, muộn hơn USIA được lập năm 1953 dưới thời Eisenhower.

Với luật Trao đổi văn hóa giáo dục, sau đó USIA đổi tên thành Cơ quan quan hệ quốc tế Mỹ USIS. Năm 1982, Reagan đổi lại tên cũ USIA. USIA hiện có khoảng 4200 nhân viên, giám đốc điều hành do TT Mỹ bổ nhiệm. Nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động rất rộng:

- Thiết lập và phát triển quan hệ hợp tác Mỹ với các quốc gia, gồm cả dưới góc độ cá nhân và tổ chức chính phủ, phi chính phủ. Giữ gìn ổn định các quan hệ và hiểu biết song phương.
- Trợ giúp xây dựng dân chủ, thị trường tự do, xã hội mở.
- Giải thích chính sách Mỹ theo lối dễ hiểu để VOA phổ biến cho khán giả.
- Làm đại diện cho xã hội Mỹ đóng góp cho sự hiểu biết của thế giới về Mỹ cũng như chính sách đối ngoại Mỹ.
- Làm cố vấn cho TT Mỹ, bộ trưởng Ngoại giao, các thành viên Hội đồng an ninh quốc gia và các quan chức chính phủ khác về quan điểm đối ngoại để phát triển chính sách Mỹ.
- Xúc tiến trao đổi văn hóa, giáo dục vì lợi ích quốc gia.
- Đối thoại trao đổi thông tin, văn hóa giáo dục với các chính phủ.

International Broadcasting Bureau: Năm 1994 có sự thay đổi lớn khi Cơ quan phát thanh quốc tế ra đời (International Broadcasting Bureau-IBB) dưới quyền USIA, họ tập trung tất cả các tổ chức phát thanh của chính phủ về mình và lập ra Ủy ban phát thanh chính phủ để điều phối hoạt động (Broadcasting Board of Governors-BBG). Tám thành viên chủ chốt USIA, cũng như giám đốc IBB và BBG đều do tổng thống bổ nhiệm.

IBB giờ có trong tay đài Voice of America, đài Marty và TV Marti World Network, một số cơ sở làm phim, dịch vụ kỹ thuật phát sóng. RFE và RFA tuy không thuộc quyền IBB nhưng cũng hợp tác chặt chẽ và hoạt động dưới sự giám sát của BBG. Ủy ban BBG đảm bảo chu cấp ngân sách hàng năm và do Quốc hội Mỹ phân bổ cho các đài này.

VOA bắt đầu phát sóng vào Liên Xô bằng tiếng Nga năm 1947, sau đó là các thứ tiếng khác trong khối XHCN và muộn hơn là tiếng Việt.

Thời John Kennedy nắm quyền, phương pháp hoạt động của VOA bị Kennedy cho là tuyên truyền không hiệu quả. Lý do là VOA tuyên truyền thù địch thái quá nên bị hầu hết các nước XHCN tẩy chay, đặc biệt trong sự kiện Tên lửa Liên Xô ở Cuba. Kennedy ra lệnh VOA phải có giọng “bình tĩnh và thuyết phục”, phải lành mạnh và tình cảm để lôi kéo khán giả hơn là hoạt động theo bản năng.

Tuy nhiên, không vì thế mà VOA thay đổi, sự can thiệp vào nội bộ các quốc gia mục tiêu của VOA ngày càng trắng trợn và thô bạo. Đến giữa thập kỷ 1970, sự phản đối quốc tế khiến nhiều chính khách Mỹ đòi xem xét lại tính pháp lý của VOA, họ cho là nên để cho VOA độc lập hơn là thuộc chính phủ.

VOA vẫn thuộc chính phủ, nhưng đã đổi giọng “ôn hòa” hơn như Kennedy yêu cầu. Người làm VOA đổi giọng là giám đốc USIA J. Keogh: Các chương trình được cải tiến nâng cao chất lượng, loại bỏ giọng điệu chống Liên Xô theo lối hung hăng, sáo mòn. Các chương trình văn hóa, ca nhạc được tăng cường, khuếch trương lối sống Mỹ được đẩy mạnh.

VOA từ đây tập trung vào "tuyên truyền văn hóa-xã hội" - một chương trình được thiết kế để nhằm vào giới trẻ XHCN, làm nổi bật tư bản-XHCN như sáng với tối để lôi kéo họ vào lối sống Mỹ, theo nguyên tắc “thế giới tự do”. 70% thời lượng phát sóng của VOA thời kỳ này nhằm vào giới trẻ, với khoảng 40 chương trình kiểu: Du lịch đến Mỹ, Huyền thoại Mỹ, Nông trại Mỹ, Tiêu điểm Mỹ, Gia đình Mỹ, Sống ở Mỹ, Người Mỹ trong thế kỷ 20... Cùng lúc, lối sống híp-pi Mỹ bụi bặm, hoang dã, vô chính phủ và biến tất cả thành chống đối từ Mỹ lan rộng khắp châu Âu.

VOA rất chú trọng khuyếch trương "lối sống Mỹ” như 1 nguyên tắc của “thế giới tự do”: tự do tôn giáo, tự do tình dục, tự do ngôn luận, tự do hội họp, tự do biểu tình. Nhưng kẻ hip-pi ăn mặc dị hợm, đầu tóc bù xù, lang thang bầy đàn và chống đối chính quyền xuất hiện khắp khối XHCN.

Liên Xô cũng đã thi hành nhiều biện pháp ngăn chặn ảnh hưởng của VOA, kể cả jam nghẹt sóng nhưng không cản được tác hại lan rộng.

Chính sách Perestroyka của Gorbachev đã mở cửa cho VOA tự do phát sóng, thời Yeltsin cũng vậy. Thậm chí thứ nhạc jazz thịnh hành ở Nga ngày nay xuất phát từ “Voice of American music” trên VOA.

Năm 2005 là thời kỳ đỉnh cao của VOA ở Nga với hàng trăm giờ phát sóng mỗi tuần. Nhưng Putin, kể từ 2006 đã hạn chế thời lượng và cấm 1 số chương trình độc hại, năm 2008 thì VOA tự dừng phát sóng vì không hiệu quả (bởi mất kênh tuyên truyền quan trọng), giờ họ hoạt động như 1 tờ báo mạng. Lý do là thiếu kinh phí, nhưng thực chất là chuyển trọng tâm sang địa bàn sang Trung Đông.

Năm 2014, nỗ lực đàm phán với CP Nga để nối lại việc phát sóng VOA, cũng như Radio tự do (Liberty) không đi đến kết quả. Sau một hồi dài chửi bới vi phạm nhân quyền và tự do ngôn luận, Mỹ đành bằng lòng để VOA xuất bản tờ báo mạng như năm 2008.

Đại diện Nga, ông Dmitry Kiselev, giám đốc Russia Today từng gửi 1 bức thư ngắn gọn cho BBG: “Chúng tôi không hợp tác!”

Hiện nay, VOA đã lớn mạnh hơn trước rất nhiều, họ có chương trình đa dạng, phát sóng 990 giờ mỗi tuần, bằng hơn 50 ngôn ngữ tập trung chủ yếu trong địa bàn Trung Đông, khối cựu XHCN, kể cả Việt Nam, Lào và Campuchia. Họ có vệ tinh riêng và chương trình TV, 23 chi nhánh, 1100 trạm phát sóng trải rộng khắp thế giới. 

4. Các vụ bê bối VOA 

Tuyên truyền thiên lệch và thường xuyên bóp méo, xuyên tạc tin tức. VOA bị phản đối khắp nơi chứ không chỉ ở Nga. 

Larry Klayman, người sáng lập trang mạng Judicial WatchFreedomWatch USA đã kiện VOA năm 2010 đòi bồi thường 150 triệu USD cùng với nguyên đơn Persian News Network (PNN). Vụ việc bị media Mỹ ỉm đi nên không mấy ai biết đến. 

Điều trớ trêu, theo tuyên bố của Larry Klayman và cũng là nguyên nhân theo kiện, VOA đã “tuyên truyền chống Mỹ” theo tu chính Hiến pháp 1, 4, 5 và 14. Hậu quả làm nguy hại cho giới bất đồng Iran khi đối kháng chế độ và mở rộng tự do ở đó. Ms. Sataki, một nữ chủ chốt của PNN đã bị Iran trừng phạt vì quan điểm cá nhân khiến tổn hại sức khỏe. PNN thực chất là vỏ bọc của VOA để phát tin tức ở Iran. 

Dĩ nhiên Klayman chẳng bao giờ thắng kiện, nhưng vụ kiện đã làm sáng tỏ vai trò của VOA trong các bạo loạn ở Iran, đám cháy dân chủ bùng lên ở đó, nhiều người đối lập đã phải tháo chạy trong suốt 31 năm và giờ sống ở Mỹ. 

Hoạt động VOA nhộn nhạo dịp bầu cử Quốc hội Campuchia 2013 đã bị ngăn chặn. Không có trạm phát sóng ở đây nhưng VOA được chuyển tiếp qua 1 số đài địa phương. Giới chức Cam thẳng thắn nói VOA đã vi phạm luật báo chí, và “tất cả các Đài phát thanh FM phải dừng các chương trình chuyển tiếp các Đài phát thành quốc tế tiếng Khmer trong thời gian 31 ngày, tính từ trước ngày bầu cử.”

Lệnh cấm bao gồm cả VOA, RFA, RFI và đài Úc. 

Lãnh đạo BBG, Jeffrey Shell phủ nhận thông tin của họ là xuyên tạc, bịa đặt, rằng họ đang làm tốt việc đăng tải “tin tức trung thực” cho nhân dân Cambodia. 

Nhưng ông ta khó phủ nhận, bạo lực bùng lên từ các phe phái chống đối như đảng Giải cứu dân tộc thành lập từ đảng Sam Rainsy và đảng nhân quyền, hàng ngày nghe ngóng tin tức loan truyền trên VOA và RFA. Đài Beehive ở đây đã tăng cường phát sóng VOA và RFA trong những ngày bạo loạn. 

Chính phủ Cam cho biết: Những tuyên bố bịa đặt đã làm gia tăng căng thẳng, họ là công cụ chính trị phục vụ lợi ích phe đối lập và rất nhiều tin tức của họ là giả mạo và nhào nặn. Phe chống đối đảng Giải cứu dân tộc “được chống lưng bởi truyền thông nước ngoài, đặc biệt là VOA và RFA… Trước và sau bầu cử, 2 đài này, với sự ủng hộ trực tiếp của CP nước ngoài đã phát sóng bịa đặt tin tức, vi phạm đạo đức truyền thông.” 

Năm 2014, VOA ở Azerbaijan bị cảnh sát lục soát trụ sở và đóng cửa. Biện hộ cho mình, tổng biên tập VOA chi nhánh Azerbaijan Nenad Pejic nói chính quyền sở tại đàn áp báo chí, đánh đập phóng viên của họ và lục soát văn phòng không có lý do. 

Tuy nhiên, phát biểu với báo giới, ngoại trưởng Azerbaijan, Hikmet Hajiyev cho biết: VOA đã “cổ vũ chủ nghĩa ly khai, xâm lược và chiếm đóng khu vực Nagorno-Karabakh”. 

Đó là VOA đã tung tin hoàn toàn bịa đặt về việc chuyển giao khu vực đầy bất ổn này, cũng như trục xuất người tị nạn, tái định cư người bản xứ. Bạo loạn đã bùng phát ở Bacu. 

Hikmet Hajiyev: VOA luôn luôn trung thành với nguyên tắc khách quan và công bằng phải đưa tin 1 cách khách quan về tình hình người tị nạn Azerbaijan và tái định cư! 

Một số phóng viên đưa tin bịa đặt đã bị bắt giữ và đánh đập. Cũng như ở Iran, tự VOA đặt phóng viên của họ vào tình trạng nguy hiểm. 

5. Vấn đề chính phủ Mỹ cấp tiền cho các media “độc lập”! 

Trong khi buộc tội các quốc gia không có tự do báo chí. Thì CP Mỹ công khai cấp tiền cho các MSM “độc lập”, cho báo chí tự do, biến họ thành vật lệ thuộc, cái loa tuyên truyền cho Mỹ.

Radio Liberty (RL) là 1 ví dụ. Đài tự do này có trụ sở tại Praha CH Czech sau khi chuyển đến đây từ Munich và tự tuyên bố mình là tổ chức phi lợi nhuận, tự do, trung thực và khách quan. Liberty không quan tâm khối phương Tây, họ chnhằm vào đông Âu, Trung Á và Trung Đông. 

Trên trang web của họ công khai nguồn tài trợ từ Mỹ: RL được cấp tiền bởi QH Mỹ qua BBG… ngoài RL còn có cả VOA, RFA, Alhurra, Radio Sawa, và Radio Marti. 

Không ngạc nhiên khi vị chủ tịch BBG, Jeffrey Shell cũng là chủ tịch ban giám đốc Liberty.

Và như vậy mọi biện hộ tự do, trung thực, khách quan hay phi lợi nhuận… đều vô nghĩa! Điển hình ở sự kiện Ukraina, Liberty tự do xuyên tạc, nhào nặn, bóp méo tin tức theo lối bài Nga rõ rệt. Không ai nghi ngờ Radio Liberty có 1 lịch sử dài chống Cộng hung hăng và cuồng tín. Còn ngày nay là “phổ biến dân chủ, tự do và phát triển truyền thông độc lập” – đó là chính sách của chính phủ Mỹ. 

Là khôi hài khi chỉ trích MSM các nước được cấp kinh phí ngân sách, thì chính CP Mỹ và QH cấp kinh phí ngân sách không chỉ cho VOA, RFA, RL mà rất nhiều đài báo, các nhà báo “độc lập”, cho đến các trang mạng đối lập khắp thế giới.

Tuy nhiên, trường hợp công khai như Liberty là hiếm, hầu hết các khoản tiền Mỹ cung cấp cho các media nước ngoài đều đi theo đường vòng, qua tay các tổ chức NGO. Một khoản lớn khác dưới hình thức HĐ quảng cáo mà có thể là trá hình. Ai cũng biết điều này, nhưng không thể ngăn chặn. 

Trong minh họa về kênh TV tư nhân đối lập đình đám ở Nga “Mưa” từng được nhắc đến ở đây; dưới là minh họa 2 nguồn thu chính của Mưa. Không có chúng, Dozhd đã không thể tn tại, thậm chlà không thể ra đời.




Một ví dụ khác, kể từ 2007, Chính phủ Mỹ đã cung cấp tiền cho 1 số hãng truyền thông Ukraine, mỗi năm ít nhất $25,5 triệu qua các NGO trá hình. Trong số 18 nhà tài trợ, có đến 14 qua tay trung gian Internews Network. Cái nhà mạng Interviews trá hình này công khai cổ vũ “truyền thông độc lập” Ukraina.

Dù sao, nếu chú ý theo dõi, có thể thấy tên tuổi các “nhà tài trợ” hảo tâm Mỹ cứ lặp đi lặp lại suốt hết nơi này đến nơi khác như thể họ có nguồn tiền vô tận. Họ còn nổi tiếng trong vai trò “kiến thiết dân chủ”, “bảo vệ nhân quyền” ở những nơi xảy ra “cách mạng màu” hay các cuộc tấn công quân sự vào các quốc gia như Nam Tư, Iraq, Libya. Nhiều trong họ là NGO, nhưng có quan hệ mật thiết với chính phủ Mỹ và các tập đoàn lớn.

Quĩ Rockefeller Brothers, Rockefeller Family & Associates, Rockefeller Foundation, Quĩ John D. & Catherine T. MacArthur, John S. & James Knight, Google, Quĩ xã hội mở, Omidyar Network, Ủy ban EU, Nguồn bộ ngoại giao, Cơ quan phát triển thông tấn quốc tế của Hà lan, Na uy, Mỹ, Anh…

Trong danh sách, có cả những cái tên quen thuộc khác: World Bank Group, Freedom House, Viện dân chủ quốc gia (National Democratic Institute-NDI), Viện bảo trợ dân chủ (National Endowment for Democracy-NED).